به انجمن های تخصصی دانلود رایگان خوش آمدید
نام کاربری یا ایمیل:  
پسورد:     
ثبت نام | بازیابی پسورد
ثبت نام راهنما لیست اعضا مشاهده ارسال های جدید مشاهده ارسال های امروز
X اطلاعات تالار نشان میدهد که شما عضو نیستید. لطفا از این لینک در کمتر از 1 دقیقه ثبت نام کنید



ارسال موضوع  ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امیتازات : 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

آشنائي با «پرتوشناسی»

نویسنده پیام
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #1
آشنائي با «پرتوشناسی»
آشنائي با «پرتوشناسی»


سلام به بخش پرتو شناسي خوش آمديد !

اول از همه زير شاخه هاي اين علم نوين :

سونوگرافی

شمارنده درخششی

فلوئوروسکپی

ماموگرافی

مقطع‌نگاری با نشر پوزیترون

مقطع‌نگاری رایانه‌ای

مقطع‌نگاری رایانه‌ای تک فوتونی

پزشکی هسته‌ای
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۲۱ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #2
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»
سونوگرافی

سونوگرافی فراصوتی یکی از روش‌های تشخیص بیماری در پزشکی است. به این روش اکوگرافی، پژواک‌نگاری و صوت‌نگاری هم گفته شده.

ریشه لغوی
کلمه سونوگرافی از لفظ لاتین sono به معنی صوت و نیز graphic به معنی شکل و ترسیم گرفته شده و ultrasound از ultra به معنی ماورا و نیز sound به معنی صوت یا صدا گرفته شده است.

تاریخچه
در سال 1876 میلادی، فرانسیس گالتون برای اولین بار پی بوجود امواج فراصوت برد. در زمان جنگ جهانی اول کشور انگلستان برای کمک به جلوگیری از غرق شدن غم ‌انگیز کشتی‌هایش توسط زیردریاییهای کشور آلمان در اقیانوس آتلانتیک شمالی دستگاه کشف کننده زیردریایی‌ها به کمک امواج صوتی به نام صوت‌یاب (Sonar) ابداع کرد. این دستگاه امواج فراصوت تولید می‌کرد که در پید اکردن مسیر کشتیها استفاده می‌شد. این تکنیک در زمان جنگ جهانی دوم تکمیل گردید و بعدها بطور گسترده‌ای در صنعت این کشور برای آشکار سازی شکافها در فلزات و سایر موارد مورد استفاده قرار می‌گرفت. از کاربرد بخصوصی که انعکاس صوت در جنگ و صنعت داشت صوت‌یاب به علم پزشکی وارد شد و تبدیل به یک وسیله تشخیصی بزرگ در علم پزشکی گردید.


سیر تحولی در رشد
نخستین دستگاه تولید کننده امواج فراصوت در پزشکی، در سال 1937 میلادی توسط دوسیک اختراع شد و روی مغز انسان امتحان شد. اگر چه فراصوت در ابتدا فقط برای مشخص کردن خط وسط مغز بود، اکنون بصورت یک روش تشخیصی و درمانی مهم در آمده و پیشرفت روز به روز انواع نسلهای دستگاههای تولید فراصوت، تحولات عظیمی در تشخیص و درمان در علم پزشکی بوجود آورده است.


تعریف امواج فراصوت
امواج فراصوت به شکلی از انرژی از امواج مکانیکی گفته می‌شود که فرکانس آنها بالاتر از حد شنوایی انسان باشد. گوش انسان قادر است امواج بین 20 هرتز تا 20000 هرتز را بشنود. هر موج (شنوایی یا فراصوت) یک آشفتگی مکانیکی در یک محیط گاز، مایع و یا جامد است که به بیرون از چشمه صوتی و با سرعتی یکنواخت و معین حرکت می‌کند. در حرکت یا گسیل موج مکانیکی، ماده منتقل نمی‌شود. اگر ارتعاش ذرات در جهت عمود بر انتشار صوت باشد، موج عرضی است که بیشتر در جامدات رخ می‌دهد و در صورتی که ارتعاش در راستای انتشار امواج باشد، موج طولی است. انتشار در بافتهای بدن به صورت امواج طولی است. از این رو در پزشکی با اینگونه امواج سر و کار داریم.


روشهای تولید امواج فراصوت
روش پیزوالکتریسیته

تأثیر متقابل فشار مکانیکی و نیروی الکتریکی را در یک محیط اثر پیزو الکتریسیته می‌گویند. بطور مثال بلورهایی وجود دارند که در اثر فشار مکانیکی، نیروی الکتریکی تولید می‌کنند و برعکس ایجاد اختلاف پتانسیل در دو سوی همین بلور و در همین راستا باعث فشردگی و انبساط آنها می‌شود که ادامه دادن به این فشردگی و انبساط باعث نوسان و تولید امواج می‌شود. مواد (بلورهای) دارای این ویژگی را مواد پیزو الکتریک می‌گویند. اثر پیزو الکتریسیته فقط در بلورهایی که دارای تقارن مرکزی نیستند، وجود دارد. بلور کوارتز از این دسته مواد است و اولین ماده‌ای بود که برای ایجاد امواج فراصوت از آن استفاده می‌شد که اکنون هم استفاده می‌شود.

اگر چه مواد متبلور طبیعی که دارای خاصیت پیزو الکتریسیته باشند، فراوان هستند. ولی در کاربرد امواج فراصوت در پزشکی از کریستالهایی استفاده می‌شود که سرامیکی بوده و بطور مصنوعی تهیه می‌شوند. از نمونه این نوع کریستالها، مخلوطی از زیرکونیت و تیتانیت سرب (Lead zirconat & Lead titanat) است که به شدت دارای خاصیت پیزوالکتریسیته هستند. به این مواد که واسطه‌ای برای تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی و بالعکس هستند، مبدل یا ترانسدیوسر (transuscer) می‌گویند. یک ترانسدیوسر فراصوتی بکار می‌رود که علامت الکتریکی را به انرژی فراصوت تبدیل کند که به داخل بافت بدن نفوذ و انرژی فراصوت انعکاس یافته را به علامت الکتریکی تبدیل کند.

روش مگنتو استریکسیون

این خاصیت در مواد فرومغناطیس (مواد دارای دو قطبی‌های مغناطیسی کوچک بطور خود به خود با دو قطبی‌های مجاور خود همخط شوند) تحت تأثیر میدان مغناطیسی بوجود می‌آید. مواد مزبور در این میدانها تغییر طول می‌دهند و بسته به فرکانس (شمارش زنشهای کامل موج در یک ثانیه) جریان متناوب به نوسان در می‌آیند و می‌توانند امواج فراصوت تولید کنند. این مواد در پزشکی کاربرد ندارند و شدت امواج تولید شده به این روش کم است و بیشتر کاربرد آزمایشگاهی دارد.


کاربرد امواج فراصوت

1. کاربرد تشخیصی (سونوگرافی)

2. بیماریهای زنان و زایمان (Gynocology) مانند بررسی قلب جنین، اندازه ‌گیری قطر سر (سن جنین)، بررسی جایگاه اتصال جفت و محل ناف، تومورهای پستان.

3. بیماریهای مغز و اعصاب (Neurology) مانند بررسی تومور مغزی، خونریزی مغزی به صورت اکوگرام مغزی یا اکوانسفالوگرافی.

4. بیماریهای چشم (ophthalmalogy) مانند تشخیص اجسام خارجی در درون چشم، تومور عصبی، خونریزی شبکیه، اندازه ‌گیری قطر چشم، فاصله عدسی از شبکیه.

5. بیماریهای کبدی (Hepatic) مانند بررسی کیست و آبسه‌ کبدی.

6. بیماری‌های قلبی (cardology) مانند بررسی اکوکار دیوگرافی.

7. دندانپزشکی مانند اندازه‌گیری ضخامت بافت نرم در حفره‌های دهانی.

8. این امواج به علت اینکه مانند تشعشعات یونیزان عمل نمی‌کنند. بنابراین برای زنان و کودکان بی‌خطر هستند.

9. کاربرد درمانی (سونوتراپی)

10. کاربرد گرمایی

با جذب امواج فراصوت به‌وسیله بدن بخشی از انرژی آن به گرما تبدیل می‌شود. گرمای موضعی حاصل از جذب امواج فراصوت بهبودی را تسریع می‌کند. قابلیت کشسانی کلاژن (پروتئینی ارتجاعی) را افزایش می‌دهد. کشش در جوشگاههای زخم (scars) افزایش می‌دهد و باعث بهبود آنها می‌شود. اگر اسکار به بافتهای زیرین خود چسبیده باشد، باعث آزاد شدن آنها می‌شود. گرمای حاصل از امواج فراصوت با گرمای حاصل از گرمایش متفاوت است.

میکروماساژ مکانیکی

به هنگام فشردگی و انبساط محیط، امواج طولی فراصوتی روی بافت اثر می‌گذارند و باعث جابجایی آب میان بافتی و در نتیجه باعث کاهش ورم (تجمع آب میان بافتی در اثر ضربه به یک محل) می‌شوند.

درمان آسیب تازه و ورم :آسیب تازه معمولاً با ورم همراه است. فراصوت در بسیاری از موارد برای از بین بردن مواد دفعی در اثر ضربه و کاهش خطر چسبندگی بافتها بهم بکار می‌رود.

درمان ورم کهنه یا مزمن: فراصوت چسبندگیهایی که میان ساختمانهای مجاور ممکن است ایجاد شود را می‌شکند.


خطرات فراصوت

سوختگی
اگر امواج پیوسته و در یک مکان بدون چرخش بکار روند، در بافت باعث سوختگی می‌شود و باید امواج حرکت داده شوند.

پارگی کروموزومی
استفاده دراز مدت از امواج اولتراسوند با شدت خیلی بالا پارگی در رشته دی ان ای (DNA) را نشان می‌دهد.

ایجاد حفره
یکی از عوامل کاهش انرژی امواج اولتراسوند هنگام گذشتن از بافتهای بدن ایجاد حفره یا کاویتاسیون است. همه محلولها شامل مقدار قابل ملاحظه‌ای حبابهای گاز غیر قابل دیدن هستند و دامنه بزرگ نوسانهای امواج اولتراسوند در داخل محلولها می‌تواند بر روی بافتها تغییرات بیولوژیکی ایجاد کند (پارگی در دیواره یاخته‌ها و از هم گسستن مولکولهای بزرگ).
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۲۴ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #3
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»



شمارنده درخششي

شمارنده درخششی نوعی آشکارساز تشعشع می‌باشد.
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۲۶ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #4
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»

ماموگرافی

ماموگرافی (Mammography) گونه ای روش تصویربرداری (پرتونگاری) است که در علوم تشخیص پزشکی، به خصوص تشخیص سرطان پستان در زنان کاربرد فراوان دارد.

مشخصه مهم این شیوه پرتونگاری استفاده از انرژی های پایین تر از حد معمول است (حدود ۲۰ کیلوالکترون ولت). دستگاه های متداولی که این روش را جهت تصویر برداری به کار می برند متشکل از فتوتایمر (phototimer) های مخصوص, گریدهای ضریب پایین (low ratio scatter grids), و مولد اشعه ایکس ولتاژ پایین می باشند.

دلیل تولید پرتوهای انرژی پایین استفاده از خاصیت کنتراست بالای این نوع پرتوها در انرژی های پایین می باشد. در عوض برای کاهش دوز افزایش یافته, از تکنیک فشرده سازی سینه (compression) در سطح افقی استفاده میشود. از آنجایی که بهترین کنتراست را در حواشی ۲۰ کیلوالکترون ولت میتوان بدست آورد, از مولیبدن و رودیوم در تولید اشعه های ایکس مشخصه (Characteristic X-rays) استفاده می شود.

از دیگر ویژگی های ماموگرافی استفاده از فیلتر های مخصوص مولیبدنی و نیز اثر پاشنه می باشد.
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۲۹ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #5
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»
مقطع‌نگاری با نشر پوزیترون

مقطع نگاری (توموگرافی) با نشر پوزیترون (Positron Emission Tomography) روشی پیشرفته‌است که در علوم تشخیصی در فیزیک پزشکی بویژه پزشکی هسته‌ای کاربرد تحقیقاتی و روزمرهٔ فراوانی دارد.

دستگاه متداولی که این روش را جهت تصویر برداری به کار می‌برد پت اسکن نام دارد و متشکل از چند هزار آشکار ساز کوچک (از نوع Bismuth Germanium و Leutetium Orthosilicate) است که بصورت تصادفی (Coincidence detection) پرتوهای گاما ۵۱۲keV تولید شده از نابودی جفتی (pair annihilation) اکترون و پوزیترون را از درون بدن بیمار آشکار سازی میکند.

پت اسکن اول بار در دانشگاه واشنگتن در سنت لوییس درسال ۱۹۷۵ بتوسط مایکل فلپس اختراع گشت.[۱] در این سیستم يک عنصر راديواکتيو با نيمه عمر کوتاه که با گرفتن پوزيترون متلاشی می شود (که به لحاظ شيميايی ملکول فعال متابوليک محسوب مي شود) به بدن بيمار تزريق مي گردد و پس از وقفه کوتاهی (جهت پخش مواد در سیستم گردش بدن) بيمار جهت تصویرگیری به داخل دستگاه اسکن منتقل می شود. مولکولی که بدين منظور استفاده مي شود فلوئورو دی اکسی گلوکز (FDG-18) می باشد.

امروزه دستگاههای پت در بیمارستانها در سرتاسر ایالات متحده و نیز در آشکارسازی و تحقیقات در زمینه‌هایی همچون ناراحتی‌های مغز و اعصاب مثل روان‌گسیختگی، پارکینسون, آلزایمر، و آنکولوژی کاربرد وسیع دارند.

قیمت هر دستگاه تا دو میلیون دلار تخمین زده میشود[۲] و اخیرا این دستگاهها با سی تی اسکن بصورت ترکیبی (PET/CT fusion) وارد بازار شده‌اند.

از آنجایی که برای آشکار سازی تلاشی جفتی احتیاج به رادیو ایزوتوپ‌های با نیمه عمر کمتر از دو ساعت میباشد، پت اسکن را اغلب در مجاورت یک دستگاه شتاب‌دهنده‌ نصب میکنند. پر مصرف ترین این ایزوتوپها فلور-۱۸ است که نیمه عمر آن حدود ۱۱۰ دقیقه‌است. خرید و نصب اینگونه شتاب‌دهنده‌ها خود حدود یک میلیون دلار هزینه در بر دارد.

در ایران دو دستگاه پت اسکن مشغول به کار میباشند، یکی در بیمارستان دکتر شریعتی، و دیگری در سازمان انرژی اتمی
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۳۲ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #6
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»
مقطع‌نگاری رایانه‌ای تک فوتونی

مقطع نگاری (توموگرافی) رایانه‌ای تک فوتونی (Single Photon Emission Computed Tomography) روشی است که در علوم تشخیصی در فیزیک پزشکی بویژه پزشکی هسته‌ای کاربرد تحقیقاتی و روزمرهٔ فراوانی دارد.

در این روش از رادیوایزوتوپهایی استفاده می شود که ذرات گاما از خود ساطع می کنند.

از نمونه دستگاه های متداولی که این روش را جهت تصویر برداری به کار می‌برد دوربین گاما و یا دوربین انگر (Anger Camera) را می توان نام برد که امروزه در بیمارستان ها و نیز در آنکولوژی کاربرد وسیع دارند.

دوربین های گاما ۱۸۰ و یا ۳۶۰ درجه حول بیمار قابلیت گردش دارند تا بتوانند تصاویر مقطعی تولید کنند.

تصاویر اسپکت عموما در ماتریس های ۱۲۸ در ۱۲۸ پیکسل باز سازی میشوند.

در ایران بیش از ۶۵ انواع دستگاه اسپکت مشغول به کار می باشند.


یک دستگاه دوربین گامااسپکت اول بار در دههٔ ۱۹۷۰ بتوسط دیوید کوهل اختراع گشت.
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۳۴ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
*
ارسال ها: 1,443
سپاس کرده: 3,076
سپاس شده: 1,642 در 914 موضوع

امتياز: 251.50

ارسال: #7
RE : آشنائي با «پرتوشناسی»
پزشکی هسته‌ای

پزشکی هسته‌ای شاخه ای از پزشکی, پرتونگاری, و فیزیک پزشکی است که از خواص هسته ای مواد (مثل رادیوایزوتوپ ها) در تشخیص و درمان عارضه های پزشکی استفاده می کند.

ویژگی پزشکی هسته‌ای در این است که توانایی ارایه دادن اطلاعات تصویری از فرایند ها و عملکرد های متابولیکی بدن را دارد در صورتیکه دیگر مدالیته های فیزیک پزشکی همانند سی تی اسکن و ام آر آی صرفا اطلاعات ساختاری و آناتومیکال تولید می کنند.

از مدالیته های پر استفاده در پزشکی هسته‌ای میتوان مقطع‌نگاری با نشر پوزیترون و مقطع‌نگاری رایانه‌ای تک فوتونی (spect) را نام برد
جمعه ۱۲ فرو ۱۳۹۰ ۰۳:۳۶ صبح
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
ارسال موضوع  ارسال پاسخ 


موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  قرص‌های‌پیشگیری‌از بارداری‌برای‌آقایان! pilvar 0 212 دو شنبه ۱۰ مرد ۱۳۹۰ ۱۶:۱۴ عصر
آخرین ارسال: pilvar





تالار گفتمان اف دی ال - انجمن تخصصی دانلود رایگان - تالار گفتگوی ایرانیان © 1397.