به انجمن های تخصصی دانلود رایگان خوش آمدید

تالار گفتمان اف دی ال - انجمن تخصصی دانلود رایگان / انجمن دانشگاه / تالار دانشگاه / تالار رشته های علوم پایه و انسانی / گرايش حقوق v / مشروبخواری مردان، جرمی علیه زن و خانواده

نام کاربری یا ایمیل:  
پسورد:     
ثبت نام | بازیابی پسورد
ثبت نام راهنما لیست اعضا مشاهده ارسال های جدید مشاهده ارسال های امروز
X اطلاعات تالار نشان میدهد که شما عضو نیستید. لطفا از این لینک در کمتر از 1 دقیقه ثبت نام کنید



ارسال موضوع  ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امیتازات : 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

مشروبخواری مردان، جرمی علیه زن و خانواده

نویسنده پیام
*
ارسال ها: 628
اعتبار: 37
سپاس کرده: 623
سپاس شده: 501 در 278 موضوع

امتياز: 2,345.30

ارسال: #1
مشروبخواری مردان، جرمی علیه زن و خانواده
منابع مقاله:
فصلنامه کتاب زنان، شماره 20، ضمیری، محمدرضا؛



چکیده:

بشر در دوران معاصر دچار آسیب‎ها و چالش‎های فردی و اجتماعی فراوانی شده و در تکاپوی حل آنها، در دام نابهنجاری‎های دیگری گرفتار شده است. الکلیسم، یکی از نابهنجاری‎هایی است که تأثیرات منفی و مخرّبی را در عرصه‎های فردی، خانوادگی و اجتماعی به همراه دارد. بدین لحاظ نهاد خانواده، به عنوان مهمترین نقطه آسیب‎پذیر این انحراف و زنان، به عنوان اولین قربانیان این کجروی اجتماعی محسوب می‎شوند؛ به گونه‎ای که می‎توان میخوارگی مردان را جرمی علیه زنان تلقی کرد. در این نوشتار ضمن بررسی آماری میزان مشروبخواری، علل بیولوژیکی، روانی و اجتماعی آن و پیامدها و زیان‎های ناشی از میگساری با تأکید بر نهاد خانواده و زنان مورد بررسی قرار گرفته و در پایان نیز اصول پیشگیری از این معضل و راهکارهای آن ارائه شده است.
واژگان کلیدی:

شرابخواری، میخوارگی، اعتیاد به الکل، میگساری، الکلیسم، انحرافات اجتماعی، مشروبخواری، خانواده، زنان، مردان، جرم.

امروزه استفاده از مواد آسیب‎زا از جمله الکل، در جهان به یک بحران اجتماعی و اخلاقی تبدیل شده و بشر را به سوی پرتگاه خطرناکی کشانده است.

درحال حاضر بیش از 100 میلیون نفر در آمریکا از الکل استفاده می‎کنند و حدود 12 تا 15 میلیون آمریکایی به طور افراط آمیزی الکل را بکار می‎برند و مبتلا به الکلیسم می‎باشند. این عارضه در آمریکا به طور وحشتناکی در حال فزونی است و هرساله 000/200 نفر یا بیشتر را شامل می‎شود و بیشتر مصرف‎کنندگان در سنین 19-13 سال هستند. مصرف الکل سالیانه باعث مرگ و میر نیمی از مردمی است که در اثر تصادفات اتومبیل مصدوم می‎شوند. همچنین 50 درصد قتل‎ها و آدم‎کشی‎های عمدی، 40 درصد تهدیدات، 35 درصد زنای به عنف و 30 درصد خودکشی‎ها بر اثر مصرف مشروبات الکلی است. متوسط طول عمر الکلی‎ها 12 سال کمتر از کسانی است که مشروب نمی‎خورند و در حال حاضر الکل سومین عاملی است که در آمریکا موجب مرگ و میر می‎شود و در ورای امراض قلبی و سرطان بوجود می‎آید.

نگاهی به تعداد مصرف کنندگان مشروبات الکلی در چند کشور جهان، پرده از عمق این کجروی و انحراف اجتماعی برمی‎دارد. هرچند که این آمارها متعلق به سالیان قبل می باشد ولی به خوبی وضعیت اسفناک این پدیدة شوم را در جهان نشان می دهد. بی تردید این آمارها، اکنون افزایش یافته است.
جدول (1): تعداد معتادان به الکل در هر صد هزار نفر جمعیت بیست سال به بالا در چند کشور صنعتی در سال‎های مختلف


منبع: سازمان بهداشت جهانی

با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و حاکمیت ارزش‎های دینی، نرخ ارتکاب بسیاری از مفاسد اجتماعی کاهش یافت و یا به صفر رسید، اما پس از پایان جنگ تحمیلی، به تدریج بر آمار مصرف‎کنندگان الکل افزوده شد و در چند سال اخیر مصرف الکل به ویژه در میان جوانان کشور افزایش یافت. البته به دلیل تحریم
قانون
ی و شرعی در ایران، معضل الکلیک وجود ندارد، اما گرایش به استفاده از مشروبات الکلی نسبت به سال‎های گذشته افزایش یافته است و عمده کالایی که به صورت قاچاق از غرب کشور (مرز عراق) وارد می‎شود، مشروبات الکلی است.‎شود، مشروبات الکلی است.

به اعتقاد مدیرکل امور آزمایشگاه‎های سازمان پزشکی
قانون
ی، آمار کامل و دقیقی از مصرف کنندگان و معتادان الکل وجود ندارد، اما افرادی که به عنوان متهم یا مشکوک به مصرف شبانه روزی الکل هستند، از طریق دستگاه‎ها و ضابطین قضایی برای آزمایش پزشکی
قانون
ی ارجاع داده می‎شوند، اکثراً مردانی در سنین 20 تا 30 سال هستند و بیشترین میزان مصرف مشروبات الکلی نیز در طی روزهای تعطیل صورت می‎گیرد. اخیراً در پرونده‎های مختومة
دادگاه
‎های عمومی کشور نیز نرخ مشروبخواری در حال افزایش است.
جدول (2): تعداد پرونده‎های مربوط به جرم مشروبخواری طی سال‎های 1380 1375
سال
1375
1376
1377
1378
1379
1380

فراوانی
90886
122588
137353
154714
165354
217440


منبع: دفتر آمار و پردازش داده‎ها،
دادگستری
جمهوری اسلامی ایران

در مقایسه اجمالی پرونده‎های ارجاعی به
دادگستری
از سال 1375 تا 1380 به مدت پنج سال، بیش از 130 درصد رشد جرائم، مربوط به مشروبخواری است و افزایش مزبور، پرده از عمق این فاجعه برمی‎دارد. گرایش شدید به مصرف مواد الکلی، زمینه اجتماعی را برای سودجویان حرفه‎ای فراهم آورده و کارگاه‎های زیرزمینی با شیوه‎های غیربهداشتی، اقدام به تولید غیرقانونی الکل کرده‎اند، به گونه‎ای که در سال 1381 بیش از 150 شهروند تهرانی بر اثر مصرف مشروبات الکلی دست‎ساز فوت کرده‎اند.
تعریف مفاهیم کلیدی

در این بخش مفاهیم اساسی که کاربرد زیادی در این نوشتار دارند، تعریف شده است:
1 میخوارگی

این اصطلاح عمدتاً برای مصرف مفرط الکل، وابستگی به الکل یا آسیب‎دیدگی ناشی از آن بکار می‎رود.
2 اعتیاد به الکل

هرگاه شخص در نوشیدن مشروبات الکلی و مواد مخدر افراط نماید، دچار اعتیاد به الکل (الکلیسم) شده است. واژه اعتیاد به الکل در بررسی‎های علمی کاملاً رایج است، اما برخی ترجیح می‎دهند که به جای کاربرد اصطلاح اعتیاد، از مفهوم وابستگی استفاده نمایند.
تاریخچه

استفاده از الکل ریشة دیرینه‎ای در زندگی بشر دارد، «کمبوجیه» اولین کسی بوده که در قرن ششم پیش از میلاد، نام الکلیک به او اطلاق شده است. بسیاری از مردمان فرهنگ‎های قدیم مانند مصر، یونان و رُم در استفاده از شراب افراط می‎کردند. قدیمی‎ترین فرمول تهیه شراب، در حدود یک و نیم قرن قبل از میلاد مسیح به وسیله «مارکوس کاتا» در ایتالیا ثبت شد. در حدود 800 سال بعد از میلاد مسیح، مرحله تقطیر توسط یکی از شیمیست‎های عرب توسعه پیدا کرد، بعد از این اختراع، شاهد افزایش چشمگیر الکل هستیم.

پیش از ظهور اسلام، میگساری در عربستان نیز شیوع داشت، اما با طلوع خورشید عالم‎تاب اسلام، در طی چند مرحله، حکم تحریم مشروبات الکلی توسط قرآن کریم بیان شد: «یا ایهاالذین آمنوا انماالخمر و المیسر والانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون.»

«ای مؤمنان، شراب، قمار، بت‎ها و شرط‎بندی با تیرها، پلیدی و کار شیطان است، از آن اجتناب کنید تا رستگار شوید.»

بعد از این حکم تحریمی، شرابخواری در تمام سرزمین‎های اسلامی، به حداقل رسید و پس از گذشت چندین سال، در سرتاسر کشورهای اسلامی ممنوع گردید.

برای اولین بار در سال 1887 روان‎پزشکی روسی به نام کورساکوف نوعی بیماری روانی را کشف نمود که عامل از بین رفتن حافظه (به خصوص حافظه وقایع اخیر) است.

البته گرایش به استفاده از الکل در کشورهای اسلامی به دلیل تابوی تحریم شراب، تبدیل به بحران اجتماعی نشده است. با پیروزی انقلاب اسلامی، میگساری تقلیل یافت، اما پس از پایان جنگ تحمیلی و بروز برخی ناهنجاری‎های اجتماعی، به تدریج بر آمار مصرف کنندگان الکل افزوده شد و آسیب‎های اجتماعی ناشی از آن دامنگیر خانواده و زنان گردید، البته نکته حائز اهمیت، بازشناسی علل و عوامل گرایش برخی مردم، به ویژه جوانان به مصرف مشروبات الکلی است.
علل و عوامل مشروبخواری

برای شناخت عوامل گرایش و اعتیاد به الکل پژوهش‎های فراوانی انجام شده است. برخی محققان بر روی عوامل ژنتیک و وراثتی تأکید زیادی دارند و برخی دیگر میخوارگی را پاسخی به فشارهای زندگی تلقی کرده‎اند. از دیدگاه برخی اندیشمندان نیز عوامل روانی و اجتماعی، تأثیر بیشتری بر وابستگی به الکل دارند.
1 عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی

در مورد تأثیر این تیپ عوامل، دو دیدگاه کلی وجود دارد:

دیدگاه اول: در این نظریه بیان می‎شود که براساس تحقیقات گسترده و شواهد فراوان تجربی، آمادگی و استعداد الکلیلک شدن فرد از طریق توارث منتقل می‎شود. آنان معتقدند که بدن بعضی از افراد نسبت به برخی از ویتامین‎ها و مواد غذایی، اشتهای مادرزادی شدیدی دارند، از این‎رو برای جبران این کمبود به نوشیدن مشروبات الکلی مبادرت می‎ورزند. تحقیق «بلویلر» نشان داد در بین 28 درصد معتادان آمریکایی و سوئیسی اختلالات غدد داخلی به خصوص تیروئید و هیپوفیز وجود دارد. شواهد نشان می‎دهدکه توزیع فراوانی اعتیاد به الکل میان اعضای خانواده‎ها چشمگیر است. در تحقیقی که «آمارک» در میان 645 معتاد به الکل در سوئد انجام داد، نتیجه گرفت که تقریباً 25 درصد برادران و خواهران این بیماران، مبتلا به الکلیسم بودند. در پژوهشی دیگر که «بلویلر» انجام داد با مطالعه 50 معتاد آمریکایی و 50 معتاد سوئیسی مشاهده کرد که در هر دوگروه 28 درصد پدران، 5 درصد مادران، 15 درصد برادران، 5 درصد خواهران بالاتر از 40 سال، مبتلا به مصرف الکل بوده‎اند.

از سوی دیگر طی مطالعه‎ای که «وینوکر» در مورد 259 الکلیک بستری در بیمارستان انجام داد، مشاهده نمود که حدود کمی بیش از 40 درصد آنها، والدین الکلیک داشته‎ اند. «گودوین و بگران» نیز در سال 1973 از تحقیقات خود نتیجه گرفتند، بچه‎هایی با والدین الکلیک که به وسیله پدر و مادرخوانده‎های غیر الکلیک نگهداری می‎شدند، در حدود سن 20 سالگی، دوبرابر کسانی که پدر و مادر اصلی آنها الکلیک نبودند، تمایل به مصرف الکل داشتند.

دیدگاه دوم: برخی از پژوهشگران براین باورند که گرایش به الکل محصول وراثت و بهم خوردن تعادل آنزیم‎ها و یا غدد داخلی نیست، بلکه علت اصلی آن محیط شخص الکلیک می‎باشد. در تحقیقی که توسط «برکس و میتلمن» انجام شده است 36 کودک را که والدین الکلیکی داشتند، به عنوان گروه آزمایش به پرورشگاه سپردند، 25 کودک دیگر را که دارای والدین غیر الکلی بودند، به عنوان گروه کنترل انتخاب کردند، سپس ملاحظه نمودند که احتمال الکلیک شدن گروه آزمایش، نسبت به گروه کنترل چندان زیاد نبوده است، بدین صورت فرضیه‎های ژنتیکی گرایش به الکل مورد شک و تردید واقع گردید. به هرحال با توجه به شواهد و تحقیقات بیشتر، دیدگاه دوم، موّجه‎تر به نظر می‎رسد و امروزه این عامل در کنار سایر عوامل روانی و اجتماعی مورد توجه قرار دارد.
2 عوامل روان‎شناختی

بی‎تردید عوامل درونی و برونی در سوق دادن افراد به میگساری بیش از عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی تأثیر دارند. برخی افراد برای کاهش اضطراب و فشارهای روانی مشروب می‎خورند. شرابخواری می تواند نشانه عدم ثبات شخصیت و یا واکنش نسبت به فشار محیط باشد.

از دیدگاه روان‎کاوان، شرابخواری نوعی دفاع روانی است. «فروید» معتقد بود که مشروبخواری برگشت به مرحله دهانی است و در این مرحله کودک از هرگونه مسئولیت آزاد بوده و کاملاً به عوامل بیرون از خود متکی است. «آدلر» نوشیدن الکل را جبرانی برای فرار از احساس حقارت می‎داند و «رادو» نتیجه می‎گیرد که مشروبخواری برای برطرف کردن احساس پوچی، محرومیت، یأس وسرخوردگی در زندگی است.

پژوهشگران گزارش داده‎اند که الکلیک‎ها پیش از مصرف الکل، دارای هیجانات نابالغی می‎باشند، از دنیا انتظارات زیادی دارند، احتیاج بیش از حد به ستایش و قدردانی داشته، در مقابل شکست، از خود واکنش حقارت‎آمیز نشان می‎دهند. در برابر ناکامی، تحمل کمی دارند، در انجام نقش‎های زن و مرد احساس عدم کفایت و عدم شایستگی می‎کنند.

شخصیت ضداجتماعی و افسردگی دو نوع بیماری بالینی هستند که وابستگی زیادی به نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی دارند.

خصوصیت مشترکی که در بیشتر افراد مشروبخوار مشاهده می‎شود، «شخصیت ناسازگارانه» است. با این وصف افراد به صرف داشتن شخصیت ناسازگارانه و نابهنجار الکلیک نمی‎شوند. فرد الکلیک تصویر منفی از خود دارد، احساس عدم کفایت می‎کند و ترجیح می‎دهد که یکسری خصوصیات دیگر نظیر اغراق و مبالغه در استفاده از مکانیسم‎دهد که یکسری خصوصیات دیگر نظیر اغراق و مبالغه در استفاده از مکانیسم‎های دفاعی مانند انکار و تکذیب، دلیل‎تراشی، بی‎شخصیتی، آسیب بر کنترل و انگیزه و تصمیم‎شخصیتی، آسیب بر کنترل و انگیزه و تصمیم‎گیری توأم با نیرنگ و فریب را نیز نشان دهد.

نظریه پردازان براین باورند که مشروبخواری اغلب جهت کاهش اضطراب و احساس محرومیت انجام می‎شود و به طور کلی مشروبخواران دارای شخصیت رشد نیافته، کودکانه، نارسیستیک و لذت‎طلب هستند، آنها تحمل محرومیت را ندارند و قبول مسئولیت و رویارویی با مسائل زندگی برایشان دشوار است.

شیفر به این نتیجه رسیده است که الکلیسم یک پاسخ به اضطراب می‎باشد، یعنی فرد برای اینکه از دست اضطراب خلاص شود، به الکل پناه می‎برد.

رنجش، خشم، افسردگی و دیگر حالات ناخوشایند، نتیجه زندگی فشارآور بر او است. پس برای اینکه در مقابل تنش، احساس راحتی و آسودگی کند، به مشروبات الکلی پناه می‎برد و دائم‎الخمر می‎شود و سرانجام این‎چنین الگوی رفتاری، برای سازگاری وی با فشارهای درونی، به صورت عادت درمی‎آید.

همان طوری که بندورا بیان می‎کند انسان‎ها معمولاً به نتیجه آنی رفتار، بیش از نتیجه دراز مدت آن توجه دارند، به طور نمونه شخص الکلیک به عواقب خوشایند شراب واقف است و می‎داند که پس از نوشیدن شراب، شاداب می‎شود (نتیجه آنی)، ولی توجه نمی‎کند که بعدها به سرزنش اجتماعی و احساس گناه (نتیجه درازمدت) مبتلا خواهد شد. البته با تجربه بالینی ثابت شده است که مصرف افراطی الکل با احساس حقارت، تمایلات هوسرانی و آمادگی برای اضطراب ارتباط دارد.
اختلال شخصیت

الگوی اختلال شخصیت، تأثیر عمیقی بر تفکر روانپزشکی دربارة وابستگی به الکل گذاشته است، شواهدی در دست است که نشان می‎دهد بسیاری از الکلی‎ها مشکلات روانی یا نیمرخ‎های شخصیت نابهنجار دارند. گساپ و آیزنک (1980) بیش از 20 معتاد را در 3 مرکز درمانی با آزمودنی‎های گروه کنترل مقایسه کردند، گروه معتادان از نظر هریک از 4 مقیاس پرسشنامه شخصیت آیزنک با گروه نابهنجار تفاوت داشتند، ولی مهمترین تفاوت آنها در نمره‎های بسیار بالای روان رنجوری معتادان به الکل بود که دچار مشکلات خلقی (عاطفی)، به ویژه احساس اضطراب و افسردگی بودند.
اختلال شناختی

اشخاص به طور ناگهانی و توجیه‎ناپذیر قربانی الکلیسم نمی‎شوند، آنها به طور فعال درگیر مصرف الکل می‎گردند و نگرش‎ها، باورها، اهداف و انتظاراتشان در این کار نقش مهمی دارد. برای مثال این بحث که آیا الکل باعث کاهش اضطراب و تنش می‎شود، می تواند در گرایش فرد به الکل مؤثر باشد. زیرا بسیاری از افراد مشروبخوار انتظار دارند که الکل تنش و اضطراب آنان را کاهش دهد و این موضوع ممکن است در تصمیم‎گیری آنان برای نوشیدن الکل مؤثر باشد. مارلت و همکارانش (1973) اهمیت این نوع انتظارات را در تحقیقات خود نشان دادند.
3 عوامل خانوادگی

روابط و تعامل میان اعضای خانواده، در گرایش و مصرف الکل، نقش غیرقابل انکاری دارد، از این رو در خانواده‎های الکلی، امکان گرایش دیگر اعضای خانواده بیشتر است و رفتار والدین میخواره، فرزندان را به استفاده از الکل تشویق می‎کند. پدر الکلی در بدو امر، با مخالفت‎های جدی سایر اعضای خانواده به ویژه همسرش، به دلیل بروز رفتارهای ناشایست، کتک‎کاری فرزندان، تجاوز نامشروع، همسایه‎آزاری و.... مواجه می‎شود. در این صورت فرد برای تداوم اعتیاد به الکل، احتیاج به جلب نظر همسر دارد و معمولاًً تلاش می‎کند تا همسرش را وابسته به مشروب نماید تا بتواند به رفتار نابهنجار خود را ادامه دهد و مزاحمی نداشته باشد.‎کند تا همسرش را وابسته به مشروب نماید تا بتواند به رفتار نابهنجار خود را ادامه دهد و مزاحمی نداشته باشد.

ناسازگاری والدین،
طلاق
و جدایی پدر و مادر نیز می‎تواند بستر مناسبی را برای احساس شکست و فشار اجتماعی ایجاد کند و در نتیجه گرایش به الکل را افزایش دهد.
4 عوامل فرهنگی و اجتماعی

بسیاری از پژوهشگران معتقدند ساختارها و عوامل اجتماعی در میزان گرایش و وابستگی به الکل تأثیر جدی دارد. هورتون (1943) در مطالعاتی که در مورد 56 جامعه بدوی انجام داد، متوجه شد که هر چقدر سطح ناامنی در فرهنگی زیاد باشد، مصرف الکل نیز به همان اندازه زیادتر خواهد شد و علت آن در دسترس بودن الکل و قابلیت دریافت فوق‎العاده الکل است.

از سوی دیگر برخی پژوهشگران وجود دوگانگی فرهنگی و فشارهای ساختاری را در گرایش به الکل مؤثر دانسته‎اند. بیلز به سه عامل فرهنگی در گرایش به الکل اشاره کرده است:

1) میزان فشار و تنش درونی که در اثر قواعد فرهنگی بوجود می‎آید.

2) تشویق مشروبخواری از طریق فرهنگ.

3) فرصتی که فرهنگ برای جانشین ساختن احتیاجات ارضاء نشده و همچنین سازگاری با تنش و اضطراب آماده می‎سازد.

بسیاری از پژوهشگران نیز به تأثیر الگوهای فرهنگی بر مصرف الکل اشاره کرده‎اند، نخستین نسل آمریکائی‎های ایتالیایی تبار و آمریکائی‎های یهودی، به فرهنگ‎هایی تعلق دارند که مشروبخواری در بین خانواده های آنان و یا در محیط‎های مذهبی متداول است. در ایالات متحده آمریکا تعداد معتادان به الکل در میان سیاهپوستان و پورتوریکویی‎ها بسیار زیاد است. نخستین بررسی‎هایی که درباره وابسته‎های اجتماعی اعتیاد به داروها انجام شده است، به اوضاع نامساعد اجتماعی و اقتصادی اشاره کرده‎اند، از جمله اینکه بین جایگاه اقتصادی پایین، پیشرفت تحصیلی ضعیف، زندگی خانوادگی از هم گسیخته و زندگی در محله‎ها و خانه‎های پرجمعیت، با اعتیاد به الکل رابطة قوی وجود دارد.
آنومی

عامل اجتماعی دیگری که اهمیت آن از سایر عوامل فرهنگی اجتماعی کمتر نیست؛ تغییرات سریع در ساختارها و نهادها و پایگاه‎های اجتماعی افراد جامعه است. هنگامی که جامعه از حالت سنتی به وضعیت مدرن تغییر می‎کند، بسیاری از هنجارها و ارزش‎های اجتماعی دگرگون می‎شود و در این حالت تحولات بسیاری رخ می‎دهد که هنجارها و ارزش‎های قبلی فرومی‎ریزد، در حالی که هنجارها و ارزش‎های جدید شکل نگرفته و نهادینه نشده است. لذا اعضای جامعه دچار تردید و سردرگمی شده و وضعیت آنومی یا بی‎هنجاری اجتماعی ایجاد می‎هنجاری اجتماعی ایجاد می‎شود، این شرایط گرایش اعضای جامعه را به مصرف مشروبات الکلی افزایش می دهد.
لذت جویی بی ضابطه در اوقات فراغت

یکی دیگر از عوامل فرهنگی و اجتماعی گرایش به میگساری عدم برنامه ریزی صحیح و ارزشی برای گذران اوقات فراغت است؛ بشر به طور طبیعی برای رفع خستگی از اعمال روزانه و برنامه های ثابت زندگی، اوقاتی را به تفریح و تفرّج اختصاص می دهد و در آن ساعات به انواع ورزش ها، دیدار از دوستان، استفاده از رسانه ها و سایر فعالیت های تفریحی می پردازد. در روایات اسلامی، اوقات شبانه روزی انسان مؤمن به سه بخش تقسیم شده است: یکی برای کار و تلاش و کسب
حلال
، دوم برای عبادت و بندگی خدا، سوم برای استفاده از نعمت های الهی جهت شادابی در دو بخش دیگر.

حضرت علی (ع) در مورد اوقات فراغت می فرماید: «ما احق الانسان ان تکون له ساعة لایشغلها عنها شاغل». «چه سزاوار است که انسان، ساعتی و لحظاتی را برای خود داشته باشد که هیچ بازدارند ه ای او را از آن لحظه ها بازندارد».

بنابراین می بایست این تمایل غریزی بشر به استفاده از اوقات فراغت، با آموزه های دینی و توصیه های مسئولانة مربیان هدایت و کنترل گردد، در غیر این صورت ساعات اوقات فراغت زمینه ای برای لذت جویی و خوش گذرانی های خطرناک تبدیل خواهد شد. حضرت علی (ع) دراین باره فرمود: «با فراغت، هوسرانی است». متأسفانه گاه مشاهده می شود جوانان در اوقات فراغت به تفریحات مضر روی آورده و بهترین فرصت های جوانی را به انواع پلیدی ها آلوده می سازند.

در پاره ای از اوقات، میگساری و مصرف مشروبات الکلی، زینت بخش کوهنوردی یا مجالس شب نشینی شده است، بی آنکه به زیان ها و عوارض شوم آن توجه شود.

مجالس عروسی، جشن تولد ها و سایر محافل خصوصی و خانوادگی در صورت عدم حاکمیت ارزش های اخلاقی و دینی، می تواند زمینه بروز برخی ناهنجاری ها را فراهم نماید؛ مع الاسف گاهی استفاده از مشروبات الکلی در این گونه محافل، نوعی پرستیژ اجتماعی تلقی می شود، به گونه ای که مصرف کنندگان می پندارند گوی سبقت را از هم ردیفان خود ربوده اند، غافل از آنکه پس از مصرف و ایجاد حالت مستی، انواع فسادها و تجاوزهای جنسی رخ داده و هویت و بنیان خانواده و روابط انسانی از بین می رود و پردة حیا و عفت برای همیشه در آتش شهوات حیوانی خواهد سوخت.

عدم کارایی سیستم کنترل اجتماعی

کنترل و نظارت اجتماعی مکانیسم هایی است که جامعه برای واداشتن اعضایش به سازگاری به کار می برد. به عبارت دیگر، کنترل اجتماعی به مجموعه عوامل محسوس و نامحسوسی گفته می شود که یک جامعه در جهت حفظ معیارهایش به کار می برد.

دورکیم براین باور است که اگر در جامعه ای همبستگی اجتماعی یعنی نیروی کششی که افراد یک جامعه را بهم پیوند می دهد قوی باشد، اعضای آن با ارزش ها و هنجارهای اجتماعی همنوا می شوند، ولی اگر در جامعه ای همبستگی اجتماعی ضعیف باشد، ممکن است مردم به سوی رفتار مجرمانه کشیده شوند. جامعه شناسان از دو نوع کنترل اجتماعی شامل رسمی و غیررسمی نام می برند. مقصود از کنترل غیررسمی شکلی از کنترل اجتماعی است که در عرصه رویارویی اجتماعی اعضای جامعه در خانواده، مدرسه، محل کار، مسجد، دانشگاه و.... تحقق می یابد. افرادی که برخلاف هنجارها و معیارهای اجتماعی رفتار کنند، تحت فشار قرار گرفته و از جامعه طرد می شوند. بنابراین گروه های مرجع نقش مهمی در همنوایی افراد با هنجارها و ارزش ها ایفا می کنند.

کنترل رسمی نیز مجموعه قوانین و مقررات
حقوق
ی و
قانون
ی است که با مجرمان و کجروان اجتماعی برخورد
قانون
ی می کند و با وضع
مجازات
بدنی، اقتصادی و... افراد را کنترل می نماید.

از دیدگاه اسلام، مکانیسم کنترلی افراد و واداشتن آنان به رعایت هنجارها و ارزش ها می بایست در درون افراد باشد، زیرا در پرتو اعتقاد درونی به خدا و قیامت، کجروی افراد تقلیل خواهد یافت و با تضعیف سیستم کنترل درونی، هنجارشکنی و گرایش به منکرات از جمله شرابخواری رو به افزایش خواهد گذارد. در جامعه ای که امر بمعروف و نهی از منکر (کنترل اجتماعی) به عنوان دخالت در کار دیگران و مانع آزادی های آنان تلقی شود، زمینه برای انواع هنجارگریزی ها فراهم می شود.
تزلزل گروه های مرجع در پایبندی به ارزش ها

گروه مرجع گروهی است که به هنگام ارزیابی و داوری فرد درباره خود، به عنوان الگو به کار می رود. گروه مرجع از آن نظر اهمیت دارد که به فرد کمک می کند تا ارزش ها، اهداف و معیارهای خاص رفتاری داشته باشد. گروه مرجع معیارهای رفتاری مورد تأیید و پذیرش را به فرد نشان می دهند، این گروه ها به فرد کمک می کنند که به ارزیابی خود بپردازد. براین اساس، گروه های مرجع باید نسبت به ارزش ها و هنجارها پایبندی نشان دهند تا افراد دیگری که حرکات و سکنات آنان را الگوی خود می دانند با اطمینان خاطر و اشتیاق کامل، به هنجارها وفادار بمانند، زیرا عدم تقید گروه های مرجع، نظیر پدر و مادر، هنرمندان، نخبگان و افراد ممتاز اجتماعی، موجب تزلزل و سستی ارزش ها و هنجارها در جامعه می شود.
فقدان اطلاع رسانی در مورد عواقب میگساری

انسان ها برپایه دو عنصر اساسی جلب منفعت و رفع ضرر برای انجام یا ترک فعل تصمیم می گیرند. آگاه سازی و دانش افزایی افراد خانواده ، از عواقب کجروی ها و آسیب های اجتماعی بر نهاد خانواده و روابط زن و شوهر، از مهمترین وظائف نهادهای فرهنگی است.

چنانچه این نهادها نتوانند خانواده ها را از عوارض سوء ناشی از مصرف مشروبات الکلی آگاه سازند و فقط، گزارش ها و اخبار مصرف الکل را منتشر نمایند، این عمل می تواند به عامل اشاعه این منکر تبدیل شود. بدین لحاظ وسائل ارتباط جمعی می بایست از طریق مصاحبه با کارشناسان، ساختن فیلم های مستند و سینمایی و سایر آفرینش های هنری، چهره زشت میگساری و تبعات آن را برای خانواده ها و اقشار مختلف مردم آشکار سازند و این پدیدة ناپسند اجتماعی را از ابعاد مختلف و جدید موشکافی نمایند.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، کتاب ها و مقالات متعددی در ارتباط با تحریم شراب و آثار فیزیولوژیکی، روانشناسی و اجتماعی مشروبخواری منتشر گردیده است، ولی متأسفانه پس از انقلاب، یا به دلیل غفلت از شیوع تدریجی میگساری در میان افراد جامعه، یا به جهت رویه نادرست پاک کردن صورت مسئله به جای حل آن، اقدامات مناسب فرهنگی جهت اطلاع رسانی دربارة پیامدهای شوم این عمل انجام نگردیده است. در حالی که می توان با ارائه آخرین دستاوردهای علمی از گسترش این کجروی اجتماعی جلوگیری نمود.
5 عوامل سیاسی

در کنار طرح سایر عوامل مؤثر بر گرایش به الکل نباید از تأثیر عوامل سیاسی به ویژه در جامعه اسلامی غفلت نمود. زیرا نظام سلطه جهانی از طریق اشاعه فساد و نابهنجاری سعی در استثمار ملل اسلامی می نماید.

آمریکا، به عنوان دشمن نظام اسلامی ایران، پس از ناامیدی و شکست در انواع توطئه نظیر تهاجم نظامی، ترور شخصیت های بزرگ، تحریم اقتصادی بر علیه جمهوری اسلامی ایران، درصدد تهاجم فرهنگی و ترویج بی بند و باری است.

ورود سیل آسای بطری های مشروبات الکلی از مرزهای کشور حتی به طور رایگان از جمله ترفندهای امریکا علیه ایران است.

بدون تردید غرب، همانگونه که تمدن اندلس را با ترویج فساد و شرابخواری از حاکمیت مسلمانان خارج ساخت، امروز درصدد است با ورود مشروبات الکلی به صورت رایگان، پایه های نظام اسلامی را متزلزل کند. بدین جهت در بسیاری از وب سایت های اینترنتی و فیلم هایی سینمایی، فرهنگ میگساری را با تمام ظرافت های هنری به مخاطبان القاء نماید.
پیامدهای مشروبخواری

شرابخواری آثار مخرب و نابهنجاری را برای فرد مصرف کننده و اطرافیان او برجای می‎گذارد که برخی از این آثار منفی بر جسم و روان شخص الکلیک است و برخی آثار خانوادگی و اجتماعی می باشد، به گونه ای که خانواده (گروه کوچک اجتماعی) و جامعه (اجتماع بزرگ انسانی) از اثرات سوء آن در امان نیستند. برخی از این پیامدها به شرح ذیل است:
1) آسیب‎های جسمی

اولین اثر مهلک میگساری، بر جسم و بدن فرد الکلیک خواهد بود، به طوری که صدمات جبران ناپذیری را به حواس پنجگانه، دستگاه گوارشی، اعضای تناسلی، دستگاه گردش خون و قلب وارد می‎سازد.

مطابق گزارش محافل طبی و بهداشتی و تجربیات پژوهشگران، پس از ورود الکل به بدن، فقط قسمت اندکی از آن تجزیه شده و از بین می‎رود، ولی قسمت اعظم آن وارد خون شده و از طریق جریان خون به تمام اعضای بدن می‎رسد و از آنجا که الکل ماده‎ای سمی است، هیچ یک از اعضای بدن را سالم نگذاشته و کلیه، معده، کبد، مخاطات دهان، حلق، مری، روده و کبد را فاسد می‎نماید. همچنین اعتیاد به الکل در بیضتین و تخمدان‎ها [علاوه بر صدمه به اعضای حساس تناسلی] تخم و تخمک را مسموم نموده و از این طریق، نسل بعدی را از سلامتی محروم می‎سازد. از دیگر اثرات ناگوار مصرف الکل بر دستگاه تنفسی و گردش خون به ویژه قلب و رگ‎ها می‎ها می‎باشد که بدون استثناء، تصلب شرائین و سکته‎های قلبی و مغزی را در پی دارد. سلسه اعصاب نیز به علت حساسیت شدید نسبت به الکل، بیش از همه اعضاء و دستگاه‎های بدن صدمه می‎بیند. از دیگر عوارض رایج مشروبخواری اختلال در حواس پنجگانه و مرکز نگهداری ادرار است.

همچنین در اثر مصرف مشروبات الکلی، قدرت و حساسیت بینایی و تشخیص رنگ‎ها کاهش می‎یابد و فرد، به بیماری اختلال در تشخیص رنگها مبتلا می‎شود. از سوی دیگر نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی، به گلبول‎های سفید خون که کار دفاع از بدن را برعهده دارند، آسیب می‎رساند و سبب بروز سرطان می‎شود. خستگی‎های مزمن، حساسیت شدید بیش از حد و فشارهای زندگی از جمله سایر مشکلات و صدمات جسمی مصرف مشروبات الکلی است.

در برخی روایات اسلامی نیز به پاره‎ای از آسیب‎های جسمی الکلیسم اشاره شده است. امام صادق (ع) در مقام بیان علت حرمت شراب می‎فرماید: «حرم‎الله الخمر بعضها و فسادها لان مدمن الخمر تورته الارتعاش....» «خداوند شراب را به علت تأثیر بد و فسادی که بوجود می‎آورد، حرام کرد، زیرا میگسار دچار رعش [در اندام] می‎ شود.»
2) آسیب‎های روانی

میخوارگی به جز اثرات مخرب جسمی، زیان‎های شدیدی را به روح و روان آدمی وارد می‎سازد و فرد را از حالت تعادل خارج می‎کند و در نتیجه باعث بروز رفتارهای نابهنجار می‎گردد. در این بخش به برخی از این آسیب‎ها اشاره می شود:
هذیان

هذیان، یکی از آسیب‎های روان پریشی است که تا مدتی پس از ترک اعتیاد به الکل ادامه می‎یابد، این حالت روحی موجب بی‎قراری، بی‎خوابی، هیجانات و تحریکات شدید در فرد مشروبخوار می‎شود. هذیان با شاخص‎هایی نظیر توهم (دیداری و شنیداری)، ترس شدید و عدم تشخیص محیط زندگی و زمان مشخص می شود.
فراموشی

فراموشی، میراث میخوارگی است، میخواره قادر نیست حوادث روز گذشته را به یاد آورد و گاه برای سرپوش نهادن به ضعف حافظه خود، به گونه‎ای تلاش می‎کند تا وقایع جدید با وقایع قبلی پیوند داده نشود.
زوال عقل

مطابق نتایج پژوهش‎ها، در هنگام مستی و استعمال الکل، نیروی عقل که اعمال و رفتار آدمی را نظم می‎بخشد، به طور موقت تعطیل می‎شود و در این حالت احتمال بروز هر گونه ناهنجاری رفتاری وجود دارد. اسلام بر همین اساس میخوارگی را تحریم کرده است. «شخصی از امام صادق (ع) پرسید: چرا خداوند شراب را حرام ساخته است؟ حضرت فرمود: ساعتی بر مشروبخواران می‎گذرد که زمام عقل از کف می‎دهند، خدا را نمی‎شناسند و پیرو شیطان می‎گردند، چون سررشتة عقل و خردشان را در کف او می‎نهند و فرمان او را انجام می‎دهند.»

زوال عقل در هنگام مستی با نقص های شناختی از جمله، اختلال در حافظه، زبان‎پریشی، کنش‎پریشی، ادراک پریشی و اختلال در کارکرد اجرایی همراه است. در واقع نقص‎های شناختی شاخص اصلی زوال عقل محسوب می‎شود.
افسردگی

این عارضه می‎تواند با استفاده بلند مدت از الکل ایجاد شود. اما گاه فرد دچار افسردگی بوده است و برای تسکین آن، به مصرف الکل اقدام کرده است. بنابراین در درمان باید به توالی این تغییرات توجه کرد.
اضطراب

این بیماری روحی، در طی دوره ترک اعتیاد به الکل رایج بوده است، اما بعضی از بیماران مبتلا به اختلال اضطراب، به عللی برای کاهش آن اضطراب‎ها الکل می‎نوشند.
حسادت بیمارگونه

حسادت مرضی با سوءاستفاده از الکل در آمیخته است. بدبینی‎های غیرهذیانی به شریک جنسی، نسبت به افراد طبیعی رایج‎تر است.
رفتارهای خودآسیب‎زا

خودکشی و رفتار خودآسیب‎زا در بین افراد معتاد به الکل، فراوان‎تر از سایر افراد در این سن است. نسبت الکلیک‎هایی که خودکشی می‎کنند بین 6 تا 20 درصد است.
3) آسیب‎های خانوادگی

آسیب‎های میخوارگی فقط به جسم و روان فرد منحصر نمی‎گردد، بلکه حیات خانواده و اجتماع را تهدید کرده و مشکلات هنجاری بسیاری را در روابط اعضای خانواده و جامعه ایجاد می کند. آسیب های خانوادگی در دو بخش شامل تأثیر بر روابط زوجین و فرزندان مورد بررسی قرار گرفته است:
الف) روابط زوجین
اختلال در تنظیم روابط جنسی

اولین کارکرد اجتماعی خانواده، تنظیم و نظام بخشیدن به رفتارهای جنسی و تولید مثل است. عوامل مختلفی می تواند در این انتظام جنسی اختلال ایجاد کند به طور نمونه میگساری، آسیب‎های جدی را به نظام هنجاری روابط جنسی وارد می‎سازد، زیرا مصرف دائمی الکل، تغییر محسوسی را در کاهش غریزة جنسی فرد معتاد بوجود می‎آورد، به طوری که این امر روابط جنسی فرد الکلیک با همسرش را به سردی می کشاند و در اکثر موارد، علیرغم آنکه مرد به جهت اعتیاد به الکل این مشکل را ایجاد کرده است، اما در اغلب موارد، زن به سرد مزاجی و کاهش روابط جنسی متهم می‎شود. همچنین مطابق تحقیقات انجام شده در انگلستان 40 درصد از بیماران آمیزشی در نتیجه استعمال الکل بوده است. گاهی نیز شخص میخواره، براثر وابستگی شدید به الکل، زن و فرزندان خود را به آلودگی اخلاقی و جنسی می‎کشاند تا از این رهگذر، هزینه تهیه مشروبات الکلی را فراهم نماید.
خشونت علیه همسر

از آنجا که میگساری مرد، کارکردهای خانواده را درهم می‎شکند، با مقاومت همسر مواجه می‎گردد و مرد نیز برای کاهش منازعات، مربوط به مصرف الکل، تلاش می‎کند همسر خود را به استفاده از مشروبات الکلی معتاد نماید و با انواع اعمال نظیر تطمیع و تهدید، او را به شرابخواری ترغیب نماید و بدین ترتیب زن را در انواع فسادها و بحران‎ها وارد ‎سازد، ولی با مقاومت همسر، کار به جدایی و
طلاق
می‎کشد. میگساری مرد تا آنجا ادامه می‎یابد که موجب بی‎غیرتی شوهر نسبت به زن و فرزندان شده و از اینکه همسرش با مردان دیگر رابطه نامشروع برقرار می کند، اعتراضی نخواهد کرد. متأسفانه گاهی مرد مشروبخوار در پارتی‎های شبانه، همسر خود را قمار می‎کند، بی‎آنکه به عواقب وخیم چنین عمل ننگینی آگاهی داشته باشد.

ضرب و شتم، بدرفتاری با همسر و سوءظن به او، حداقل خشونتی است که مرد الکلی برعلیه همسر خویش اعمال می‎کند.
دلسردی از نقش همسری و مادری

به طور طبیعی هر فردی در نظام اجتماعی نقشی را بر عهده می گیرد و با ایفای آن، ضمن ادای رسالت خویش، به ابقای نظام اجتماعی کمک می کند، ولی گاهی به دلایل مختلف، فرد از نقش و رفتاری که جامعه از او انتظار دارد، دلسرد شده و از روی ناچاری و بدون علاقه آن را انجام می دهد. «دلسردی از نقش»، هنگامی اتفاق می افتد که آن نقش، اولویت خاصی در زندگی فرد ندارد و شخص به جای آنکه نقش را در دل خود جایگزین کند، آن را تنها به این دلیل ایفا می کند که ضرورت ایجاب می کند یا دیگران از او انتظار دارند. ایفای نقش در این حالت غالباً همراه با فشارهای روانی است.

مشروبخواری مرد و اعمال زننده ای که او در محیط خانه وخارج از آن انجام می دهد، زن را در ایفای نقش همسری و مادری بسیار دلسرد می کند، او در چنین شرایطی همسر مست خود را به ناچار تحمل می کند و بر تمام بداخلاقی ها و هرزه گویی های او صبر نموده و احیاناً تأمین نیازهای اقتصادی خانواده را بر دوش می کشد و.... همه اینها در حالی اتفاق می افتد که احساس رضایتمندی از شوهرش نداشته و از حضورش در خانه و زیر یک سقف احساس شرمندگی می کند.

دلسردی زن از ایفای نقش خود، فرد را دچار فشارهای روانی و از خود بیگانگی می کند و بهداشت روانی او را با خطرات جدی مواجه می نماید.
تنزل پایگاه اجتماعی زن

روشن است که پایگاه اجتماعی افراد گاه اکتسابی است و براساس کار و تلاش و شکوفا نمودن استعدادها و مهارت ها بدست می آید و گاه انتسابی بوده و متکی بر زمینه های خانوادگی می باشد و از آغاز تولد به فرد محول شده است.

در اکثر موارد، منزلت و اعتبار اجتماعی زنان، در محیط خانوادگی و به تبع موقعیت اجتماعی همسر ارزیابی می شود. از این روی، هرگونه صعود یا سقوط پایگاه اجتماعی مردان، به پای همسرشان هزینه می شود. بدین معنا که منزلت اجتماعی زن، به طور مستقل و براساس شایستگی های وی مورد توجه قرار نمی گیرد و چنانچه مردی منحرف شود، انحراف وی دامان زن را خواهد گرفت. لذا شرابخواری مرد به عنوان یک کجروی و جرم اجتماعی، شأن و منزلت اجتماعی زن را تنزل می دهد. همچنین میگساری مردان باعث می شود تحرک اجتماعی زنان دچار مشکلات جدی شود، مقصود از تحرک اجتماعی، حرکت افراد و گروه ها بین موقع

امضا كاربر
از میان دو واژه انسـان و انسانـیت ، اولی در میـان کوچـﮧها و دومی در لابلای کتابها سرگردان است!
"ویکتور هـوگـو"
(آخرین ویرایش در این ارسال: يك شنبه ۲۲ دي ۱۳۹۲ ۲۳:۳۹ عصر، توسط شاهرخ66.)
يك شنبه ۲۲ دي ۱۳۹۲ ۲۳:۳۶ عصر
یافتن تمامی ارسال های این کاربر سپاس نقل قول این ارسال در یک پاسخ
2 کاربر به دلیل این ارسال از شاهرخ66 سپاسگزاری کرده اند. amirshayan, میلاد می می
ارسال موضوع  ارسال پاسخ 






تالار گفتمان اف دی ال - انجمن تخصصی دانلود رایگان - تالار گفتگوی ایرانیان © 1397.